Özel Pediatrik Problemler

Ambulans Operasyonların’da görev alan Acil Tıp Teknisyenlerinin karşılacağı Özel Pediatrik Durumların başında ; çocuk istismarı ve ihmalleri gelmektedir.Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından hazırlanan 54 Maddelik “Çocuk Hakları Sözleşmesi” , ülkemizde 1994 yılında kabul edilmiş ve uygulama süreci başlamıştır.Buna göre devletler;

Çocuğu anne-babanın ya da çocuğun bakımından sorumlu başka kişilerin her türlü kötü muamelesinden (bedensel ya da zihinsel saldırı, ırza geçme dahil her türlü istismar, ihmal ve kötü muamele) korumak, çocuğun istismarını önlemek ve bu tür davranışlara maruz kalan çocukların tedavisini amaçlayan sosyal programlar hazırlamakla (Madde 19),

Çocukların gelişimlerini ve büyümelerini olumsuz etkileyecek işlerden ve ekonomik sömürülmeden korunmakla (Madde 32),

Çocukları işkence veya diğer zalimce insanlık dışı ve aşağılayıcı ceza veya muameleye karşı korumakla (Madde 37),

Çocukları silahlı çatışmaların dışında tutmakla ve onları savaşın etkilerinden korunmakla (Madde 38),

Silahlı çatışma mağduru olan çocukların beden ve ruh sağlıklarının korunmakla veya rehabilite edilmelerini ve toplumla bütünleşebilmelerini sağlamakla (Madde 39) yükümlüdür. (1)

Çocuk istismarı ve ihmal her toplumda görülmektedir.Dünya sağlık örgütü Çocuk istismarını şöyle tanımlar;”Çocuğun sağlığını, fiziksel ve psikososyal gelişimini olumsuz etkileyen, bir yetişkin, toplum ya da devlet tarafından bilerek ya da bilmeyerek tüm davranışlar çocuğa kötü muameledir.” (2)

Acil Tıp Teknisyeni bu tip hastalar ile karşılacaktır.Fiziksel İstismar,Duygusal İstismar,Cinsel İstismar,Fiziksel İhmal ve Duygusal İhmal kavramlarını bir Acil Tıp Teknisyeninin iyi kavraması ve birbirinden ayırt etme becerisine sahip olması gerekmektedir.

Çocuk istismarı sebepleri

İstismarın yaşayan çocuğun ailesinin çatışması, mutsuz evliliği ve sözlü bir şiddetin mevcut olması.
Üvey anne ya da baba
Aİle içerisinde eşit karar alma dağılımının olmaması
Aİlenin yaşadığı ekonomiksel ve ani değişmeler etrafında doğan sıkıntılar.
Ailelerin toplumsal organizasyonlara karşı kayıtsız kalması.
Geleneksel aile yapısı ve fiziksel cezalandırmalar. (3)

Acil Tıp Teknisyeninin Özel Pediatrik Durumlara Müdahalesi

Ülkemiz Kanunlarına göre Acil Tıp Teknisyeni , Anne ve Babanın onayı olmadan çocuk hastalara müdahalede bulunamaz.Acil Tıp Teknisyeni Özel Pediatrik bir durumdan şüphelenirse , Hasta yakınlarının karşı çıkmasına rağmen, Güvenlik Güçlerine durumu bildirerek istismara uğramış çocuğun hastaneye naklini sağlayabilir. Olay adli bir olay olduğu için raporların eksiksiz olarak doldurulmuş olması gerekmektedir.

Acil Tıp Teknisyeni cinsel saldırıya uğramış Özel Pediatrik Durumlarda , hastanın yıkanmasına ,idrar ve defekasyon yapmasına izin vermemeledir.

Çünkü cinsel saldırıda bulunan kişinin vücud salgılarının tespiti gereklidir.

Çocuk istismarı tanısı nasıl konulabilir? Çocuk cinsel İstismarı tanısında fizik muayenenin yeri nedir?

* Fiziksel/genital muayene bulguları,
* Çocukla yapılan istismar tanı görüşmeleri,
* Çocukta ortaya çıkan ruhsal bulguların değerlendirilmesi sonucunda multi disipliner bir ekip tarafından tanı konulmalıdır.

Cinsel istismara bağlı olarak küçük çocuklarda sık görülen ve istismar açısından en spesifik bulgular cinsel içerikli oyun ve davranışlardır.

Genital muayene bulguları çoğunlukla normaldir ya da tanı koydurucu değildir. Genital muayene bulguları olguların ortalama %20-30′unda normal, %10-15′inde kuşkulu (fissür gibi), %40-50’sinde non spesifik (kızarıklık, ödem, sıyrık gibi) bulunmuş, ancak %15-35 (sfinkter yırtığı, perianal ekimoz, hymende kaideye inen yırtık gibi) olguda tanı koydurucu özellikte olduğu bildirilmiştir. Genital muayenenin kapsamı konusunda kuşku duyuluyorsa genel anestezi altında muayene gerekebilir. Muayene öncesinde anogenital bölgenin değişik bölgelerinden alınacak örnekler spermatozoid bulunması durumunda istismarı doğrulayacağından önemlidir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklara ilişkin lezyonlar da cinsel istismar için tanı koydurucudur. Cinsel istismara maruz kalan çocukların %70′ini küçük yaş grubu oluşturmaktadır

Çocuklar muayene sırasında neler söylerler?

Çok küçük çocuklar bile yaşadıkları önemli olayları, aradan uzun süre geçmesine karşın doğru hatırlayabilirler. Olayın anımsanması, olayın karmaşıklığına, çocuğun katılımına, duygusal etkisine, çocuğun sözcük, bilgi düzeyine göre değişir. Kişiler ve yerden çok aktiviteleri hatırlarlar. Özellikle küçük çocuklarda zaman kavramı gelişmemiştir.

Özellikle okul öncesi çocuklar farklı görüşmelerde farklı (tutarsız) ancak %90 oranında doğru bilgi verirler (parçalı hafıza). Görüşme öncesinde yapılan görüşme ve yönlendirmeler nedeniyle özel sorulara yanlış yanıtlar verebilirler. Açık uçlu sorulara erişkinler kadar (%94) doğru yanıt verirler.
(4)

Acil Tıp Teknisyeni kesinlikle genital muayene yapmamalıdır.Bu durumu bir hekimin değerlendirmesi gerekmektedir.

Hastaneye Transport

Pediatrik Özel Durumda ki bir hastanın taşınmasında Acil Tıp Teknisyenin dikkat etmesi gereken noktalar;

- Bebek ve Çocuklar enfeksiyon ve ısı değişimine yetişkinlere oranla daha duyarlıdır.Bu yüzden Önceden ambulansın hasta kabinin ısıtılması ve gerekli dezenfieksiyon işleminin tam yapılması önemlidir.

- Pediatrik Özel Durumda ki çocuklar çoğunlukla içine kapanmış ve korku içinde olacaklardır.Ona güven verilmelidir.

Acil Tıp Teknisyeni
Ceyhan MOLLA
İzmir 112

Kaynakça:

1- Çocuklara Yönelik Şiddet, Suistimal ve İhmal’in Önlenmesi ve “MAVİ KURDELE KAMPANYASI”
Prof. Dr. Murat Yurdakök Türkiye Milli Pediatri Derneği Başkanı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi

2- Vikipedi, özgür ansiklopedi

3- http://www.sosyalhizmetuzmani.org

4- Çocuk Cinsel İstismarı - Prof. Dr İ. Hamit Hancı, Ankara Üniv. Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Dr. Çağlar Özdemir, Ankara Üniv. Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı